Từ Chính phủ đến chính quyền cấp xã, mỗi cấp quản lý đều có trách nhiệm cụ thể trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo Luật số 55/2024/QH15.

Một trong những nội dung được làm rõ trong Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 là việc phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước, nhằm tránh chồng chéo hoặc bỏ sót trong công tác phòng ngừa và xử lý cháy, nổ.

Trách nhiệm ở cấp Chính phủ và bộ, ngành

Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trên phạm vi cả nước. Bộ Công an là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước, trực tiếp chỉ đạo lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Các bộ, ngành khác có trách nhiệm phối hợp trong phạm vi lĩnh vực quản lý của mình, ví dụ Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm về quy chuẩn an toàn cháy trong xây dựng (QCVN 06:2022/BXD).

Trách nhiệm ở cấp địa phương

Ủy ban nhân dân các cấp, đặc biệt là cấp xã, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong mô hình quản lý mới, từ việc tuyên truyền, kiểm tra an toàn PCCC đến tiếp nhận tin báo cháy khi chưa có lực lượng chuyên nghiệp kịp thời tiếp cận. Việc quy định rõ trách nhiệm này giúp xử lý nhanh hơn các vụ cháy nhỏ, cháy tại khu dân cư đông đúc, hẻm sâu.

Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, hộ gia đình

Song song với trách nhiệm quản lý nhà nước, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, chủ hộ gia đình và cá nhân vẫn là chủ thể chịu trách nhiệm trực tiếp, thường xuyên đối với an toàn PCCC tại cơ sở, nơi cư trú của mình. Luật mới nhấn mạnh nguyên tắc phòng ngừa là chính, lấy con người làm trung tâm, gắn trách nhiệm cá nhân với hậu quả nếu để xảy ra cháy, nổ do chủ quan, lơ là.

Ý nghĩa thực tiễn

Việc phân cấp rõ ràng giúp mỗi cấp, mỗi chủ thể xác định đúng phạm vi trách nhiệm của mình, từ đó chủ động hơn trong phòng ngừa thay vì chỉ trông chờ vào lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp khi sự cố đã xảy ra.

Tư vấn từ PCCC An Nhiên về Phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về PCCC theo quy định mới

Khi cần kiểm tra phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về PCCC theo quy định mới, khách hàng nên đối chiếu với hiện trạng sử dụng thực tế. An Nhiên có thể khảo sát nhà ở, cửa hàng và cơ sở kinh doanh để xác định nguy cơ theo mặt bằng, nguồn điện, tải cháy và lối thoát thực tế. Đánh giá rủi ro sơ bộ.

Căn cứ pháp lý: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025); Nghị định số 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật; Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 69/2026/NĐ-CP); QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy cho nhà và công trình. Nội dung mang tính tham khảo, tổ chức/cá nhân cần đối chiếu văn bản gốc và quy định của cơ quan Cảnh sát PCCC&CNCH có thẩm quyền tại địa phương để áp dụng chính xác.