Tam giác cháy là gì? Nguyên lý cơ bản của quá trình cháy
Hiểu về tam giác cháy - ba yếu tố chất cháy, nguồn nhiệt và oxy - là nền tảng kiến thức cơ bản giúp lý giải nguyên lý cháy và cách dập tắt đám cháy hiệu quả.
Tam giác cháy là mô hình lý thuyết cơ bản mô tả ba yếu tố cần và đủ để quá trình cháy có thể xảy ra và duy trì: chất cháy, nguồn nhiệt và oxy.
Ba yếu tố cấu thành tam giác cháy
- Chất cháy: vật liệu có khả năng bắt lửa như gỗ, giấy, vải, xăng dầu, khí gas.
- Nguồn nhiệt: nhiệt độ đủ cao để kích hoạt phản ứng cháy, có thể từ tia lửa điện, ngọn lửa hở, ma sát.
- Oxy: thành phần trong không khí duy trì phản ứng cháy diễn ra liên tục.
Ứng dụng trong công tác chữa cháy
Nguyên tắc chữa cháy cơ bản là loại bỏ một trong ba yếu tố của tam giác cháy: làm mát để giảm nhiệt (dùng nước), cách ly chất cháy (di chuyển vật liệu dễ cháy) hoặc ngăn cách oxy (dùng bọt, khí CO2, bột chữa cháy phủ lên bề mặt cháy). Hiểu rõ nguyên lý này giúp lựa chọn đúng phương tiện, phương pháp chữa cháy phù hợp với từng loại đám cháy cụ thể.
Căn cứ pháp lý: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025); Nghị định số 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật; QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy cho nhà và công trình; TCVN 5738:2021 về hệ thống báo cháy - Yêu cầu kỹ thuật; TCVN 7336:2021 về hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt - Yêu cầu thiết kế và lắp đặt; TCVN 3890:2023 về phương tiện PCCC cho nhà và công trình - Trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng. Nội dung mang tính tham khảo, tổ chức/cá nhân cần đối chiếu văn bản gốc và quy định của cơ quan Cảnh sát PCCC&CNCH có thẩm quyền tại địa phương để áp dụng chính xác.