Liên động thang máy khi cháy là một chuỗi có điều kiện: nhận tín hiệu, rời tầng nguy hiểm, về tầng được chỉ định, mở cửa, loại khỏi phục vụ thông thường và phản hồi trạng thái. Chuỗi này phải được thử như một hệ thống.

14 giờ 20 phút, một đầu báo tại sảnh thang chuyển sang cháy. Người đứng trước cửa có thể chỉ thấy bảng gọi tầng ngừng đáp ứng; phía phòng trực lại nhìn thấy nhiều tín hiệu cùng lúc. Bên trong tủ điều khiển, thang máy phải xử lý hàng loạt quyết định theo kịch bản đã được phê duyệt.

Không có một chuỗi duy nhất áp dụng cho mọi công trình. Loại thang, số tầng, tầng phục vụ chữa cháy, bố trí sảnh và chiến lược an toàn sẽ quyết định hành vi cụ thể. Tuy nhiên, cách kiểm tra có thể được tổ chức theo dòng thời gian.

T0 – sự kiện cháy được xác nhận

Tủ báo cháy nhận tín hiệu từ đúng vùng hoặc đúng logic xác nhận. Trước khi phát lệnh, hệ thống phải phân biệt cháy với lỗi và trạng thái giám sát. Một tiếp điểm ghi chung không nhãn dễ khiến đội thang máy hiểu nhầm ý nghĩa.

T1 – chọn tầng trở về

Kịch bản thường xác định một tầng trở về chính và phương án thay thế nếu khu vực tầng chính là nơi phát sinh sự kiện. Đây không phải lựa chọn tùy ý tại thời điểm chạy thử. Tầng nào được dùng, điều kiện chuyển sang tầng thay thế và quan hệ với sảnh bảo vệ phải xuất hiện trong ma trận Cause & Effect.

T2 – hoàn thành chuyến đi an toàn

Thang đang di chuyển cần phản ứng theo logic của hệ điều khiển, không dừng vô tổ chức giữa hai tầng. Lệnh cháy phải được ưu tiên đúng mức so với lệnh gọi thông thường, chế độ bảo trì và các trạng thái lỗi. Kỹ sư thang máy chịu trách nhiệm xác nhận trình tự phù hợp của đúng model.

T3 – mở cửa và ngừng phục vụ thông thường

Khi về tầng chỉ định, trạng thái cửa, nút gọi và khả năng hành khách tiếp tục sử dụng phải khớp chiến lược. Chỉ quan sát cabin về đúng tầng chưa đủ; cần kiểm tra người dùng có thể gọi thang trở lại hay không, đèn/bảng hiển thị phản ứng thế nào và phòng trực nhận được phản hồi gì.

T4 – chế độ dành cho lực lượng chữa cháy

Nếu công trình có chức năng điều khiển dành cho lực lượng chữa cháy, thao tác phải do người được huấn luyện thực hiện theo quy trình. Chế độ này không đồng nghĩa thang tự trở thành lối thoát nạn cho mọi người. Biển hướng dẫn và chìa khóa/thiết bị điều khiển phải được quản lý rõ ràng.

Kịch bản thử nên có cả nhánh bất lợi

Test case	Điều cần quan sát
Cháy tại tầng thông thường	Thang nhận lệnh, về tầng chính, trạng thái cửa và gọi tầng
Cháy tại khu vực tầng trở về chính	Logic chuyển sang tầng thay thế
Hai cabin cùng hoạt động	Trình tự từng cabin và tải lên nguồn điện
Mất một tín hiệu phản hồi	Cảnh báo tại tủ, hành động của người trực
Thang ở chế độ bảo trì	Ưu tiên lệnh và cảnh báo bất thường theo thiết kế
Khôi phục sau báo cháy	Thẩm quyền reset, thứ tự đưa thang về vận hành

Ranh giới trách nhiệm hay gây tranh cãi

Nhà thầu báo cháy thường cung cấp mô-đun và tín hiệu; nhà thầu thang máy tiếp nhận lệnh vào bộ điều khiển; BMS có thể chỉ giám sát hoặc tham gia một phần; nguồn điện do đơn vị khác phụ trách. Biên bản giao diện phải chỉ rõ ai cấp tiếp điểm, điện áp, trạng thái thường, giám sát đứt dây và điểm đấu cuối cùng.

Không nên dùng BMS làm đường vòng nếu chức năng an toàn yêu cầu giao diện trực tiếp, trừ khi thiết kế và tài liệu hệ thống xác nhận. Mỗi lớp trung gian bổ sung thêm một điểm có thể mất truyền thông hoặc bị cấu hình sai.

Biên bản nghiệm thu cần ghi gì?

Ghi cabin được thử, vị trí ban đầu, tín hiệu kích hoạt, thời gian nhận lệnh, tầng đến, trạng thái cửa, phản hồi tại tủ báo cháy/BMS và kết quả khôi phục. Video có mốc thời gian hữu ích nhưng không thay biên bản và chữ ký của các bên.

Trước ngày nghiệm thu, nên tổ chức buổi chạy thử phối hợp giữa báo cháy, thang máy, điện và vận hành. Liên hệ PCCC An Nhiên để lập kịch bản thử liên động.

Nội dung trên giải thích nguyên tắc phối hợp, không thay thế tài liệu nhà sản xuất, ma trận được duyệt và yêu cầu áp dụng cho từng loại thang.

Thang máy hoạt động thế nào khi có báo cháy? Cách kiểm tra liên động