Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 chính thức thay thế Luật PCCC 2001, mang theo nhiều thay đổi quan trọng về trách nhiệm, lực lượng và công nghệ quản lý cháy nổ.

Ngày 29/11/2024, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất trong lĩnh vực PCCC hiện nay, thay thế Luật Phòng cháy và chữa cháy số 27/2001/QH10 (đã sửa đổi, bổ sung năm 2013) và bổ sung nội hàm cứu nạn, cứu hộ vào cùng một khung pháp lý thống nhất.

Vì sao cần một luật mới?

Trong hơn hai thập kỷ áp dụng Luật PCCC cũ, tốc độ đô thị hóa, sự xuất hiện của nhà cao tầng, nhà ở kết hợp kinh doanh, kho xưởng quy mô lớn và các loại hình cơ sở mới đã đặt ra nhiều tình huống mà luật cũ chưa bao quát hết, đặc biệt là hoạt động cứu nạn, cứu hộ ngoài phạm vi cháy, nổ. Luật số 55/2024/QH15 được xây dựng nhằm lấp đầy các khoảng trống đó, đồng thời luật hóa các quy định trước đây chỉ nằm ở nghị định, thông tư.

Những điểm thay đổi đáng chú ý

Bổ sung đầy đủ khái niệm, phạm vi về hoạt động cứu nạn, cứu hộ song song với phòng cháy, chữa cháy.
Quy định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước theo từng cấp, từ Chính phủ đến Ủy ban nhân dân cấp xã.
Thống nhất số điện thoại báo cháy, báo tình huống cứu nạn, cứu hộ trên toàn quốc là 114.
Đặt lộ trình trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về PCCC, chậm nhất từ ngày 01/7/2027.
Tăng tính linh hoạt trong tổ chức lực lượng PCCC cơ sở, phù hợp với quy mô từng loại hình cơ sở.

Ảnh hưởng đến cơ quan, tổ chức, hộ gia đình

Với phạm vi điều chỉnh rộng, hầu hết cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân đều chịu tác động của luật mới, từ việc xây dựng phương án phòng cháy, tổ chức lực lượng tại chỗ, đến nghĩa vụ báo cháy và phối hợp cứu nạn khi có sự cố. Các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và Nghị định số 106/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa nhiều nội dung của Luật, trong đó có định nghĩa cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC và cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ.

Việc chủ động tìm hiểu và cập nhật các quy định mới không chỉ giúp tổ chức, doanh nghiệp tránh bị xử phạt mà quan trọng hơn là bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản trước rủi ro cháy, nổ ngày càng phức tạp.

Tư vấn từ PCCC An Nhiên về Tổng quan Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024: Những điểm cần biết

Khi cần kiểm tra tổng quan Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024: Những điểm cần biết, khách hàng nên đối chiếu với hiện trạng sử dụng thực tế. An Nhiên có thể khảo sát nhà ở, cửa hàng và cơ sở kinh doanh để xác định nguy cơ theo mặt bằng, nguồn điện, tải cháy và lối thoát thực tế. Đánh giá rủi ro sơ bộ.

Căn cứ pháp lý: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025); Nghị định số 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật; Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 69/2026/NĐ-CP); QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy cho nhà và công trình. Nội dung mang tính tham khảo, tổ chức/cá nhân cần đối chiếu văn bản gốc và quy định của cơ quan Cảnh sát PCCC&CNCH có thẩm quyền tại địa phương để áp dụng chính xác.