Hướng dẫn lập phương án chữa cháy và CNCH theo Mẫu PC06
Hướng dẫn chuẩn bị phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo Mẫu PC06: khảo sát cơ sở, xây dựng tình huống, phân công nhiệm vụ và lập sơ đồ. Có nguồn biểu mẫu gốc và bảng chuẩn bị dữ liệu tải về.
Biểu mẫu PC06 và tài liệu chuẩn bị
Mẫu PC06 là phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở trong Phụ lục VIII của Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Mở bản PDF Nghị định 105/2025/NĐ-CP từ Chính phủ để tra cứu biểu mẫu gốc.
Đối chiếu ngày 11/09/2026: PC06 trong Phụ lục VIII Nghị định 105/2025/NĐ-CP không nằm trong danh sách biểu mẫu bị bãi bỏ hoặc thay thế tại Điều 30, Điều 31 Nghị định 347/2026/NĐ-CP. Nghị định 347 có hiệu lực chung từ 15/09/2026; các lưu ý áp dụng từ ngày này được ghi riêng bên dưới.
Nguồn đối chiếu: Điều 30, Điều 31 và Điều 41 Nghị định 347/2026/NĐ-CP — Thư Viện Pháp Luật.
Một phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tốt phải trả lời được bốn câu hỏi: cháy có thể bắt đầu ở đâu, ai phát hiện và báo động, lực lượng tại chỗ làm gì trong những phút đầu, và lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận bằng đường nào. Nếu chỉ thay tên cơ sở trên một mẫu có sẵn, phương án thường không thể áp dụng khi sự cố xảy ra.
Ai xây dựng và phê duyệt phương án PC06?
Người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt phương án PC06 theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Phương án của cơ quan Công an là PC08, có phạm vi và chủ thể xây dựng riêng. Khi thuê đơn vị hỗ trợ, cơ sở vẫn phải kiểm tra dữ liệu thực tế và thực hiện trách nhiệm phê duyệt của mình.
Nguồn đối chiếu: Khoản 1 và khoản 3 Điều 15 Nghị định 105/2025/NĐ-CP — Thư Viện Pháp Luật.
Đọc mẫu PC06 trước khi điền
Bắt đầu từ sơ đồ tổng mặt bằng, rồi điền thông tin cơ sở, lực lượng, hệ thống, phương tiện, nguồn nước; tiếp tục mô tả nguy cơ và tình huống giả định theo cấu trúc mẫu. Các con số phải thống nhất với phiếu thông tin cơ sở và kiểm kê tại hiện trường.
- Lực lượng tại chỗ: ghi đúng trường hợp thành lập đội hoặc phân công người làm nhiệm vụ; xác định khả năng huy động trong và ngoài giờ làm việc.
- Phương tiện: thống kê chủng loại, số lượng, vị trí và tình trạng phù hợp; tách thiết bị đang hỏng trong bảng theo dõi xử lý để không tính vào khả năng ứng phó.
- Nguồn nước: mô tả vị trí, khả năng xe hoặc máy bơm lấy nước, khoảng cách đến nguồn ngoài cơ sở.
- Tình huống: xem xét cả trong và ngoài giờ làm việc, gắn nhiệm vụ với người, phương tiện và điều kiện có thể huy động.
- Sơ đồ: thể hiện đường, lối thoát, vị trí nguồn nước và phương tiện theo khu vực; mẫu hướng dẫn khổ A4 hoặc lớn hơn cho phù hợp.
Nguồn đối chiếu: Khoản 1 Điều 15; Mẫu PC06 và hướng dẫn ghi, Phụ lục VIII Nghị định 105/2025/NĐ-CP — Thư Viện Pháp Luật.
Bước 1: Khảo sát dữ liệu đầu vào
- Công năng, giờ hoạt động, số người theo từng thời điểm.
- Vật liệu, nhiên liệu, nguồn nhiệt và thiết bị điện có nguy cơ.
- Lối thoát, cửa chống cháy, nơi tập kết và người cần hỗ trợ.
- Nguồn nước, đường xe chữa cháy, cổng và chướng ngại tiếp cận.
- Hệ thống báo cháy, chữa cháy, hút khói, tăng áp và nguồn điện dự phòng.
Bước 2: Xây dựng tình huống giả định
Tình huống không nên chọn nơi thuận lợi nhất. Hãy chọn khu vực có tải cháy đáng kể, khả năng lan truyền hoặc ảnh hưởng đến nhiều người. Mô tả thời điểm, điểm xuất phát, chất cháy, hướng lan, sản phẩm cháy và điều kiện bất lợi như mất điện hoặc lối đi có khói. Không phóng đại diễn biến nhưng cũng không bỏ qua yếu tố thực tế.
Bước 3: Phân công hành động theo thời gian
| Giai đoạn | Nhiệm vụ chính |
|---|---|
| Phát hiện | Hô hoán, kích hoạt báo động, gọi 114 và báo người phụ trách |
| Thoát nạn | Hướng dẫn theo tuyến an toàn, kiểm đếm tại điểm tập kết |
| Chữa cháy ban đầu | Cắt nguồn phù hợp, dùng đúng phương tiện khi còn đường rút lui |
| Cứu nạn | Ưu tiên người bị nạn, người hạn chế di chuyển; không tự vào vùng nguy hiểm vượt khả năng |
| Đón lực lượng | Mở cổng, dẫn đường, cung cấp sơ đồ, vị trí cháy và thông tin người mắc kẹt |
Bước 4: Làm sơ đồ dễ đọc
Sơ đồ cần thể hiện ranh giới, đường giao thông, lối vào, nguồn nước, nơi có nguy hiểm đặc biệt, vị trí phương tiện và điểm tập kết. Màu sắc, ký hiệu phải nhất quán; bản treo tại cơ sở cần đủ lớn để người mới cũng hiểu. Có thể chuẩn bị bản nháp bằng công cụ vẽ sơ đồ thoát nạn PCCC miễn phí, sau đó đối chiếu hiện trạng và yêu cầu của phương án.
Bước 5: Thực tập và cập nhật
Khoản 1 Điều 16 quy định thực tập định kỳ ít nhất một lần trong năm; một lần có thể thực tập một hoặc nhiều tình huống, nhưng phải bảo đảm các tình huống giả định trong phương án lần lượt được thực tập. Kết quả đưa vào báo cáo PC04 hoặc cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu theo quy định.
Nguồn đối chiếu: Khoản 1 Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP — Thư Viện Pháp Luật.
Thực tập phải kiểm chứng thời gian báo động, khả năng nghe thấy tín hiệu, tốc độ thoát, việc kiểm đếm và thao tác sử dụng phương tiện. Sau diễn tập, ghi lại điểm nghẽn và sửa phương án. Cần rà lại khi thay đổi công năng, mặt bằng, nhân sự chủ chốt, thiết bị hoặc đường tiếp cận.
Câu hỏi thường gặp
Phương án có cần nêu số điện thoại cá nhân?
Nên dùng danh sách liên lạc được quản lý và cập nhật; tránh công khai dữ liệu cá nhân không cần thiết trên bản treo.
Một tình huống giả định có đủ không?
Điểm d khoản 1 Điều 15 yêu cầu giả định tình huống trong và ngoài giờ làm việc tại khu vực, hạng mục, công trình có nguy hiểm về cháy, nổ. Số tình huống phải phản ánh nguy cơ và khả năng ứng phó của cơ sở; không thể coi một ví dụ tải trên mạng là phương án đủ cho mọi nơi.
Tham khảo biểu mẫu tại Nghị định 105/2025/NĐ-CP; đối chiếu bản gốc và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền trước khi ban hành.
Ví dụ chuẩn bị tình huống cho một cửa hàng
Tình huống minh họa, không phải phương án hoàn chỉnh: giả định xuất hiện khói tại khu lưu trữ bao bì khi cửa hàng đang hoạt động. Người lập cần làm rõ ai báo động, ai hướng dẫn khách ra ngoài, ai kiểm đếm tại nơi tập kết và ai cung cấp thông tin cho lực lượng chữa cháy. Từng nhiệm vụ phải gắn với nhân sự thực tế và người thay thế khi vắng mặt.
Trên bản nháp mặt bằng, đánh dấu điểm giả định xảy ra sự cố và các vị trí liên quan. Đối chiếu đường đi ngoài thực địa; không sao chép số người, khoảng cách hoặc thời gian xử lý từ ví dụ của cơ sở khác.
Tải bảng chuẩn bị dữ liệu phương án PC06 (CSV, mở bằng Excel). Bảng do An Nhiên biên soạn để thu thập thông tin, không thay thế biểu mẫu hoặc phương án chính thức.
Rà soát dữ liệu trước khi hoàn thiện phương án
Dùng kết quả tự kiểm tra theo Mẫu PC02 để đối chiếu tình trạng thiết bị và lối đi. Nếu cần trao đổi về mặt bằng, thiết bị hoặc công việc PCCC, hãy gửi yêu cầu tư vấn cho An Nhiên và nêu rõ loại cơ sở, số tầng, địa điểm cùng nội dung cần hỗ trợ.
Khi thay đổi thông tin thuộc nội dung phương án, người có trách nhiệm phải tổ chức cập nhật, bổ sung, chỉnh lý theo khoản 5 Điều 15. Dùng hướng dẫn lập PC04 để tổng hợp kết quả thực tập và công việc khắc phục.
Nguồn đối chiếu: Khoản 5 Điều 15 và khoản 1 Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP — Thư Viện Pháp Luật.
Tài liệu liên quan
- PC01: phiếu thông tin cơ sở
- PC02: biên bản tự kiểm tra
- PC04: báo cáo kết quả công tác PCCC
- Danh mục hồ sơ PCCC tại cơ sở
Nguồn pháp lý và ngày đối chiếu
Đối chiếu ngày 11/09/2026. Các hướng dẫn chuẩn bị dữ liệu, ví dụ và bảng làm việc do An Nhiên biên soạn; biểu mẫu pháp lý lấy từ văn bản được dẫn dưới đây.