Mẫu PC06 cần phản ánh đúng nguy cơ, lực lượng, phương tiện và tình huống của từng cơ sở. Bài viết hướng dẫn cách thu thập dữ liệu và xây dựng phương án có thể thực tập.

Một phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tốt phải trả lời được bốn câu hỏi: cháy có thể bắt đầu ở đâu, ai phát hiện và báo động, lực lượng tại chỗ làm gì trong những phút đầu, và lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận bằng đường nào. Nếu chỉ thay tên cơ sở trên một mẫu có sẵn, phương án thường không thể áp dụng khi sự cố xảy ra.

Bước 1: Khảo sát dữ liệu đầu vào

Công năng, giờ hoạt động, số người theo từng thời điểm.
Vật liệu, nhiên liệu, nguồn nhiệt và thiết bị điện có nguy cơ.
Lối thoát, cửa chống cháy, nơi tập kết và người cần hỗ trợ.
Nguồn nước, đường xe chữa cháy, cổng và chướng ngại tiếp cận.
Hệ thống báo cháy, chữa cháy, hút khói, tăng áp và nguồn điện dự phòng.

Bước 2: Xây dựng tình huống giả định

Tình huống không nên chọn nơi thuận lợi nhất. Hãy chọn khu vực có tải cháy đáng kể, khả năng lan truyền hoặc ảnh hưởng đến nhiều người. Mô tả thời điểm, điểm xuất phát, chất cháy, hướng lan, sản phẩm cháy và điều kiện bất lợi như mất điện hoặc lối đi có khói. Không phóng đại diễn biến nhưng cũng không bỏ qua yếu tố thực tế.

Bước 3: Phân công hành động theo thời gian

Giai đoạn	Nhiệm vụ chính
Phát hiện	Hô hoán, kích hoạt báo động, gọi 114 và báo người phụ trách
Thoát nạn	Hướng dẫn theo tuyến an toàn, kiểm đếm tại điểm tập kết
Chữa cháy ban đầu	Cắt nguồn phù hợp, dùng đúng phương tiện khi còn đường rút lui
Cứu nạn	Ưu tiên người bị nạn, người hạn chế di chuyển; không tự vào vùng nguy hiểm vượt khả năng
Đón lực lượng	Mở cổng, dẫn đường, cung cấp sơ đồ, vị trí cháy và thông tin người mắc kẹt

Bước 4: Làm sơ đồ dễ đọc

Sơ đồ cần thể hiện ranh giới, đường giao thông, lối vào, nguồn nước, nơi có nguy hiểm đặc biệt, vị trí phương tiện và điểm tập kết. Màu sắc, ký hiệu phải nhất quán; bản treo tại cơ sở cần đủ lớn để người mới cũng hiểu. Có thể tham khảo dịch vụ vẽ sơ đồ thoát nạn PCCC.

Bước 5: Thực tập và cập nhật

Thực tập phải kiểm chứng thời gian báo động, khả năng nghe thấy tín hiệu, tốc độ thoát, việc kiểm đếm và thao tác sử dụng phương tiện. Sau diễn tập, ghi lại điểm nghẽn và sửa phương án. Cần rà lại khi thay đổi công năng, mặt bằng, nhân sự chủ chốt, thiết bị hoặc đường tiếp cận.

Câu hỏi thường gặp

Phương án có cần nêu số điện thoại cá nhân?

Nên dùng danh sách liên lạc được quản lý và cập nhật; tránh công khai dữ liệu cá nhân không cần thiết trên bản treo.

Một tình huống giả định có đủ không?

Phải căn cứ yêu cầu áp dụng và nguy cơ thực tế. Cơ sở có nhiều khu vực khác biệt nên chuẩn bị thêm kịch bản vận hành nội bộ.

Tham khảo biểu mẫu tại Nghị định 105/2025/NĐ-CP; đối chiếu bản gốc và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền trước khi ban hành.

Hướng dẫn lập phương án chữa cháy và CNCH theo Mẫu PC06